Nauki Humanistyczne i Społeczne

Studia Socjologiczne

Zawartość

Studia Socjologiczne | 2025 | No 1

Abstrakt

Celem badania była identyfikacja profilu ideologicznego polskiej infosfery. Został on zrealizowany poprzez ustalenie ilościowych proporcji w dostępie do mediów przedstawicieli trzech zagregowanych formacji politycznych: lewicowo-liberalnej, centrowej i prawicowej w okresie od 1 stycznia do 30 kwietnia 2023 roku. Badanie wykazało, że polską przestrzeń medialną można było scharakteryzować jako spolaryzowaną w zbalansowany sposób, światopogląd lewicowo-liberalny zajmował w niej bowiem 43% przekazu, prawicowy 41%, a centrowy 16%. Infosferę równoważyły media publiczne, które dostarczały przekazu prawicowego, oraz portale internetowe, zapewniające perspektywę lewicowo-liberalną. Autorzy przewidywali dwa potencjalne czynniki zmiany: (1) przejęcie politycznej kontroli nad mediami publicznymi przez opcję polityczną o profilu lewicowo-liberalnym i centrowym oraz (2) utratę znaczenia przez prasę i telewizję. Przewidywania autorów potwierdziło badanie uzupełniające, przeprowadzone w okresie od 1 stycznia do 30 kwietnia 2024 roku.
Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Radosław Sojak
1
Andrzej Meler
1
ORCID: ORCID
Beata Królicka
1

  1. Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Abstrakt

Artykuł ma na celu analizę wpływu przynależności klasowej na preferencje polityczne w wyborach parlamentarnych w Polsce w 2023 roku. Proponujemy nowoczesny schemat analizy klasowej, uwzględniający czynniki ekonomiczne, społeczne i kulturowe. Wykorzystując dane Polskiego Generalnego Studium Wyborczego (PGSW) wykazujemy, że klasy społeczne – ludowa, średnia i wyższa – znacząco różnią się w swoich wyborach politycznych. Klasa ludowa głównie wspiera Prawo i Sprawiedliwość (PiS), partię o programie socjalnym, który odpowiada na jej potrzeby. Z kolei klasa wyższa preferuje Koalicję Obywatelską (KO), partię reprezentującą interesy liberalne, sprzyjające jej dobrostanowi. Podkreślamy, że podziały klasowe pozostają istotnym czynnikiem wpływającym na polityczną polaryzację w Polsce, nawet po uwzględnieniu wielu innych determinant zachowań wyborczych. Artykuł stanowi wkład w piśmiennictwo dotyczące wpływu klasowości na politykę, preferencje wyborcze i szersze procesy społeczno-polityczne.
Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Mikołaj Cześnik
1
ORCID: ORCID
Oliwia Szczupska
1

  1. Uniwersytet SWPS

Abstrakt

Artykuł analizuje wyzwania młodych Polek i Polaków w obszarze mieszkalnictwa. Ramę teoretyczną budują: pojęcie autonomii mieszkaniowej, a także koncepcje słabego państwa i solwatacji społecznej, które odzwierciedlają kryzysową rzeczywistość życia publicznego w Polsce, w której młodzi ludzie wchodzą w dorosłość. Prezentowane dane zostały zebrane wśród osób w wieku 18–35 lat techniką CAWI na reprezentatywnej próbie 2104 osób w 2023 roku oraz w jakościowym badaniu podłużnym (QLS – IDI) przeprowadzonym w dwóch falach w 2021 i 2023 roku z 26 osobami. Materiał pozwolił na zestawienie perspektyw badanych realizujących trzy różne scenariusze: współzamieszkiwanie z rodzicami, wynajem oraz posiadanie własnej nieruchomości. Dane ilustrują związki pomiędzy realizowaną strategią mieszkaniową a innymi zmiennymi, m.in. sytuacją finansową i oceną własnego położenia. Narracje i emocje młodych dorosłych realizujących odmienne scenariusze mieszkaniowe ukazują wielopoziomowe sprywatyzowanie sfery mieszkaniowej, nierówności społeczne i słabość państwa. Postrzeganie autonomii mieszkaniowej jako niemożliwej do osiągnięcia potęguje rozedrganie procesów wchodzenia w dorosłość w słabym państwie.
Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Justyna Sarnowska
1
Paula Pustułka
1
ORCID: ORCID
Justyna Kajta
1
ORCID: ORCID
Julita Gajek
1

  1. Uniwersytet SWPS

Abstrakt

Artykuł analizuje rolę partnerów flotowych (pośredników) w procesie profesjonalizacji pracy kierowców taksówek na żądanie w Polsce. Zaprezentowane są kamienie milowe w cyklu rozwojowym pracy platformowej w Polsce, a także opisana jest rola, jaką odgrywają w nim partnerzy flotowi. Analizy odwołują się do koncepcji rozwoju pracy chałupniczej Maksa Webera, porównując ewolucję pracy platformowej z tradycyjnymi formami organizacji pracy. Badania opierają się na pogłębionych wywiadach indywidualnych przeprowadzonych z partnerami flotowymi w 2023 roku. Wyniki wskazują, że partnerzy flotowi pełnią kluczową rolę w centralizacji i formalizacji pracy, przyczyniając się do profesjonalizacji zawodu kierowcy na żądanie, a także do ekspansji platform takich jak Uber na polskim rynku. Zaprezentowano także autorską typologię partnerów flotowych w Polsce, która ułatwia rozróżnienie realizowanych przez nich modeli biznesowych.
Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Dominika Polkowska
1
ORCID: ORCID

  1. Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej

Abstrakt

Platforms such as Uber, Bolt, Wolt, or Glovo, are often depicted as villains – the employers disguised as intermediaries who aim to exploit their workers. Even when researchers admit that platform workers often view platform work positively, they interpret these views as study participants’ failure to recognize their objective interests. The article presents a mixed-method study conducted among migrant and non-migrant couriers and drivers working with platforms in Poland. Not assuming platforms’ negative impact, we focus on employment flexibility and availability, and how these translate into platform work’s role as: 1) labor market entry points, 2) work of last resort, 3) precarious employment, and 4) opportunity for transitory or flexible income. We find that workers’ migratory status is crucial to their experience of platform work. However, it appears that platform workers’ situation is less about the platforms themselves and more about the broader legal and economic environment that offers few alternatives to platform work.
Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Barbara Jancewicz
1
Ignacy Jóźwiak
1

  1. Uniwersytet Warszawski

Abstrakt

Artykuł analizuje doświadczenia przemocy ze względu na płeć, opierając się na badaniach jakościowych przeprowadzonych w Argentynie z udziałem młodych kobiet, w latach 2017–2022. Celem jest zrozumienie dyskursu lęku przed ‘miastem’, który towarzyszy dziewczętom od dzieciństwa oraz pierwszych doświadczeń przemocy w przestrzeniach publicznych. W artykule wykorzystano perspektywę genderową na zjawisko strachu przed przemocą ze względu na płeć oraz feministyczną teorię miejską, które konceptualizują przestrzeń publiczną jako domenę mężczyzn, a przestrzeń prywatną jako przestrzeń kobiet. Analizowane są skutki tego binarnego podziału, w tym wzmacnianie lęku u dziewcząt oraz obwinianie ich za doświadczaną przemoc. Badania, obejmujące okres mobilizacji ruchów na rzecz praw kobiet w Argentynie, ukazują, jak historie kobietobójstw pojawiają się w biografiach młodych kobiet i jak złożonym zjawiskiem jest przemoc w przestrzeniach miejskich, związanym zarówno z indywidualnymi doświadczeniami, jak i z dyskursem publicznym.
Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Anna Bednarczyk
1

  1. Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk

Abstrakt

The article presents the results of a survey conducted among 314 pedagogy (i.e. educational studies) students from Poland, the Czech Republic and Slovakia. Its goal was to learn about attitudes and approaches towards LGBT people of believers and non-believers among students. The choice of these three countries was deliberate due to their different levels of religiosity. The study was conducted using the diagnostic survey method. The results of the survey analysis showed significant differences in attitudes towards LGBT people depending on the respondents’ faith. The level of acceptance of LGBT people is higher among non-believers than among believers. The respondents are most accepting of lesbians and gays, but less accepting of transgender people. Both the general attitude towards LGBT people and the general attitude towards the rights of homosexual people were higher in the group of non-believers. The non-believers were also more likely to declare that homosexuality is normal and should be tolerated.
Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Sylwia Ryszawy
1

  1. Uniwersytet Śląski w Katowicach

Autorzy i Afiliacje

Kaili Florencia Dembek
1

  1. Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Instrukcja dla autorów

„Studia Socjologiczne” przyjmują do publikacji wyłącznie teksty oryginalne. Złożone teksty nie mogą być opublikowane wcześniej w innych miejscach, ani też w tym samym czasie rozpatrywane pod kątem publikacji gdzie indziej, niezależnie od charakteru wydawnictwa oraz języka publikacji. Publikujemy także teksty w języku angielskim, jeśli zostaną nadesłane w płynnej angielszczyźnie, stosowanej w akademickich publikacjach z zakresu nauk społecznych (redakcja nie będzie ich korygowała językowo) i przejdą procedurę kwalifikacyjną. Wszystkie teksty (także recenzje książek) powinny być zatytułowane. Do artykułów i esejów recenzyjnych należy dołączyć abstrakt w języku polskim i angielskim oraz słowa kluczowe.
Od 2019 roku wszyscy autorzy składający tekst do „Studiów Socjologicznych” muszą podać identyfikator ORCID (Open Researcher and Contributor ID), który będzie wpisany przy nazwisku i afiliacji autora. Można go uzyskać poprzez zarejestrowanie się na https://orcid.org.
W zrozumieniu idei ORCID pomocne mogą być informacje (po polsku) na stronie http://ekulczycki.pl/warsztat_badacza/orcid-identyfikator-ktory-kazdy-naukowiec-powinien-miec/.
Artykuły i inne materiały nadsyłamy do redakcji  wyłącznie za pośrednictwem programu Editorial System dostępnego na stronie  https://www.editorialsystem.com/stsoc/.  Instrukcja zamieszczona jest poniżej.  

Tytuł

Możliwie krótki (najlepiej 5-7 wyrazów); jednoznaczny, bez cytatów i raczej bez metafor.  Unikamy podtytułów. Łatwy do zapamiętania i klarowny także w wersji anglojęzycznej.

Objętość

Preferowana całkowita objętość artykułu: 5–9 tysięcy wyrazów, razem z tabelami i wykresami (5 tys. wyrazów to ok. 15 stron przy czcionce Times New Roman 12 i odstępie 1,5).

Wymagania techniczne

Wymagania techniczne są następujące: format A4; edytor Word lub podobny; czcionka Times New Roman 12; odstępy między wierszami 1,5; marginesy 25 mm ze wszystkich stron; wyrównanie do lewego i prawego marginesu (wyjustowanie); paginacja w prawym dolnym rogu; numeracja stron ciągła; tytuł całości pogrubionymi literami i wyśrodkowany; pozostałe tytuły wyrównane do lewej, wyróżnione pogrubieniem i poprzedzającym je, dodatkowym odstępem. Akapity należy rozpoczynać od wcięcia. Tabele, wykresy itp. wyłącznie czarno-białe należy dołączyć na końcu tekstu.

Struktura

Artykuł winien zawierać poniższe elementy składowe. Autor ma swobodę w ich ujęciu i nazwaniu, lecz winny one być łatwe do zidentyfikowania dla recenzentów, co zwiększy szanse publikacji.

  1. Główna teza (problem do rozwiązania, pytanie badawcze)
  2. Osadzenie w teorii/literaturze (i pokazanie bezpośrednich związków między teorią a postawionym problemem)
  3. Metodologia
  4. Dane i analiza. Omówienie i interpretacja wyników.
  5. Wnioski (konkluzje).
Abstrakt

Abstrakt powinien ułatwić czytelnikowi dotarcie do tekstu i zachęcać do sięgnięcia po cały artykuł. Prezentuje pytanie badawcze, cel i zakres pracy, wykorzystane dane, metodę i zakres badania, wreszcie przedstawia najważniejsze tezy i  wyniki.

Abstrakt powinien być napisany w trzeciej osobie i nie powinien powtarzać ani parafrazować tytułu tekstu. Nie powinien też zawierać definicji, cytatów ani elementów argumentacji. Ma być zwięzły, pozbawiony efektów stylistycznych i powtórzeń. Zachęcamy do pisania zdaniami prostymi lub współrzędnie złożonymi, bez zdań wtrąconych. Nieprecyzyjny, nietrafny lub nierzetelny abstrakt utrudnia odtworzenie na jego podstawie treści tekstu, a tym samym zmniejsza szansę odzewu ze strony czytelników.

Słowa kluczowe  

Autor powinien wskazać 3 – 5  słów kluczowych. Pierwszym może być szczegółowa nazwa subdyscypliny socjologicznej, do której należy praca. Słowa kluczowe nie powinny być zbyt ogólne (np. globalizacja, kapitalizm, zmiana społeczna), mogą być nimi nazwy własne. Winny być tak dobrane, by czytelnik mógł znaleźć tekst wyszukując go według słów kluczowych w elektronicznej bazie czasopism.  Ponieważ abstrakty i słowa kluczowe są tłumaczone na angielski, autor powinien brać pod uwagę ich przekładalność. Zachęcamy do używania możliwie standardowej, powszechnie stosowanej terminologii zarówno polskiej, jak i angielskiej, unikania neologizmów, metafor etc.

 Opiniowanie i kwalifikowanie tekstów do druku

Wraz z tekstem autor składa oświadczenie, że praca jest wyłącznym i  oryginalnym dorobkiem autora(ów), że udział innych osób, które przyczyniły się do powstania tekstu został odnotowany (np. w formie przypisu lub podziękowania za udostępnienie danych, opracowanie metody pomiaru, konsultację metodologiczną itp.) oraz że wśród autorów nie jest wymieniona osoba, której wkład w powstanie tekstu jest nieznaczący (tzw. honorary authorship).

Wzór oświadczenia

Jeśli do powstania tekstu przyczyniło się udzielone autorowi(om) wsparcie (np. stypendium autorskie, grant badawczy itp.), to autor zobowiązany jest podać w tekście (w przypisie) źródła finansowania badań lub samej publikacji.

Każdy nadesłany tekst jest opiniowany przez dwóch recenzentów w systemie double-blind review, czyli recenzenci nie wiedzą, kto jest autorem, a autor nie wie, kim są recenzenci. Lista recenzentów zawarta jest na drugiej stronie okładki i na stronie internetowej „Studiów”.

Recenzenci przedstawiają swoją opinię w formie pisemnej. Recenzja zawiera finalną konkluzję, wyrażoną poprzez zakwalifikowanie tekstu do jednej z czterech kategorii:

1. Przyjąć do druku bez zmian lub z drobnymi poprawkami techniczno-redakcyjnymi

2. Zaakceptować po uwzględnieniu (nielicznych) poprawek wskazanych przez recenzenta

3. Ponownie rozważyć po dokonaniu istotnych poprawek i powtórnej recenzji

4. Odrzucić. 

Główne kryteria brane pod uwagę przez recenzentów to:

a/ Oryginalność i teoretyczna doniosłość problematyki (także koncepcji i metody badawczej);

b/ Metodologiczna poprawność; wiarygodność/adekwatność danych;

c/ Jasne przedstawienie głównej tezy/pytania badawczego klarowny i logiczny styl wywodu;

d/ Jak dalece tekst wzbogaca (modyfikuje) dotychczasowe ustalenia teoretyczne, metody badawcze i wyniki badań;

e/ Poprawność formalna tekstu (zgodność z wymaganiami określonymi przez redakcję).

Dodatkowo, w zależności od charakteru nadesłanego tekstu, brane są pod uwagę:

a/ inspiracja do dyskusji naukowej;

b/ potencjał dydaktyczny tekstu;

c/ bazowanie na oryginalnych danych empirycznych. 

Poprawki

Zdecydowana większość recenzji zaleca wprowadzenie mniejszych lub większych poprawek.  Poprawki te winny być wyraźnie zaznaczone (np. poprzez opcję „śledź zmiany”, wyróżnienie kolorem, itp.). Gdy zmiany są poważniejsze (konkluzja recenzenta nr 3: „ponownie rozważyć po dokonaniu istotnych poprawek i powtórnej recenzji”) oczekujemy trzech rzeczy:

  • roboczego tekstu (na wcześniejszej wersji w przejrzysty sposób naniesione są zmiany); 
  • czystopisu nowej wersji;
  •  odpowiedzi na recenzje, gdzie autor ustosunkuje się do recenzji, wskaże co zmienił, a czego nie zmienił (i dlaczego), itp.
Autocytowanie

Rankingi pozycjonują czasopisma biorąc pod uwagę wiele kryteriów. Rankingi są ważne, bo od nich zależy punktowa „wycena” publikacji. Negatywnym czynnikiem oceny są tzw. autocytowania  (im ich więcej, tym gorzej), rozumiane jako przywoływanie (cytowanie) publikacji zamieszczonych w tym samym czasopiśmie.  Preferowane są przywołania/cytowania z innych czasopism, najlepiej „topowych” w danej dziedzinie. Oczywiście niekiedy odwołanie się do artykułu ze „Studiów Socjologicznych” jest niezbędne dla właściwego przedstawienia argumentacji. Niemniej, teksty z przesadną liczbą autocytowań będą kierowane do recenzentów pod warunkiem radykalnego ich ograniczenia.

Standardy etyczne

Redakcja „Studiów Socjologicznych” przywiązuje dużą wagę do standardów rzetelności naukowej i respektowania zasad dobrych praktyk w nauce. Wszystkie przejawy naruszania prawa lub etyki działalności naukowej, w tym plagiaty i autoplagiaty, będą dokumentowane i upubliczniane.

Obowiązujący format not bibliograficznych

Odsyłacze do literatury umieszczane są w tekście (nie w przypisie!) i przyjmują postać (Szczepański 1969: 123). Jeśli w  tekście są przypisy, powinny być one nieliczne, krótkie i umieszczone na końcu, przed bibliografią.

Spis literatury na końcu tekstu ma być sporządzony wedle następującego wzoru:

Monografia:

Szczepański, Jan. 1969. Elementarne pojęcia socjologii. Warszawa: PWN.

Redakcja pracy zbiorowej:

Berkman, Lisa F. and Ichiro Kawachi, eds. 2000. Social Epidemiology. New York: Oxford University Press.

Rozdział w pracy zbiorowej:

Janicka, Krystyna. 1970. Społeczne aspekty ruchliwości geograficznej. W: W. Wesołowski (red.).  Zróżnicowanie społeczne. Wrocław: Ossolineum, s. 375-400.

Artykuł w czasopiśmie:

Wejland, Andrzej P. 1991. Ukryte porównania. „Studia Socjologiczne” 1-2: 91-108.

Malewska, Hanna i Violaine Londe-Tarbes. 1996. Społecznicy, ich tożsamość i zaangażowanie. „Studia Socjologiczne” 2: 35-54.

Artykuł w czasopiśmie gdy dostępny DOI:

Halamska, Maria. 2016. The Evolution of Family Farms in Poland: Present Time and the Weight of the Past. „Eastern European Countryside” 22: 27-51, DOI: https://doi.org/10.1515/eec-2016-0002.

Źródła internetowe:

Odsyłacz w tekście ma taka samą postać jak przy „papierowych” publikacjach, natomiast w bibliografii na końcu podany jest link do publikacji internetowej i data dostępu w formule DD MM RRR.

Przykład 1: W tekście (CBOS 2016);  w bibliografii: CBOS.2016. Stosunek do przyjmowania uchodźców. Komunikat z badań nr 169. http://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2016/K_169_16.PDF. Dostęp 17.09.2017.

Przykład 2: W tekście (Wang 2017); w bibliografii: Wang, Trisia. 2017. Big Data Needs Thick Data. „Etnography Matters”. http://ethnographymatters.net/blog/2013/05/13/big-data-needs-thick-data/. Dostęp 17.09.2017.

 

Instrukcja do Editorial System

1. Wejdź na stronę https://www.editorialsystem.com/stsoc/.

2. Kliknij „utwórz nowe konto” i jako login podaj swój adres e-mail.

3. Wypełnij formularz rejestracyjny i wprowadź hasło. Zapamiętaj (zapisz) hasło, gdyż dalsze kontakty z redakcją będą realizowane wyłącznie za pomocą Editorial System (dalej ES).

4. Procedura logowania jest taka sama dla autorów i recenzentów. Recenzentom zostanie przez system przypisany ich recenzencki status, o czym zostaną e-mailowo poinformowani. Dalsza część instrukcji dotyczy autorów.

5.  Po pomyślnym zalogowaniu kliknij „wyślij nowy artykuł”.

6. Postępuj wedle instrukcji wyświetlanych na monitorze. Procedura zgłoszenia tekstu do „Studiów Socjologicznych” obejmuje 13 kroków. Każdy z nich musi zostać pomyślnie zrealizowany, inaczej ES nie wyśle tekstu do redakcji. Komentarze do niektórych kroków:

Krok 3: skrócony tytuł. ES dopuszcza 60 znaków, lecz zalecamy 30-35. Skrócony tytuł będzie uwidoczniony na okładce i w nagłówkach poszczególnych stron.

Krok 5: streszczenie po polsku i angielsku. ES dopuszcza 150 słów.

Krok 6: autorzy. Osoba składająca tekst (zalogowana do ES) będzie automatycznie wskazana jako autor do korespondencji (cała komunikacja z redakcją będzie przechodziła przez e-mail tej osoby) i jako pierwszy autor. Od roku 2019 obligatoryjne dla wszystkich autorów jest podanie identyfikatora ORCID. Można go utworzyć klikając link zamieszczony w ES. Jeżeli jest więcej autorów, kliknij „dodaj autora” i podaj ich dane. Po dodaniu będzie możliwość zmiany kolejności autorów (autor wysyłający nie musi być pierwszy). Jeśli chcesz zmienić autora do korespondencji, kliknij odpowiednią ikonę.

Krok 7: oświadczenie autorów. Należy uprzednio wypełnić i podpisać oświadczenie (można je pobrać ze strony „Studiów”), następnie zeskanować i dołączyć do ES. Bez oświadczenia artykuł nie zostanie przesłany.

Krok 8: słowa kluczowe. Każde wpisane słowo należy osobno zatwierdzić przez ENTER.

Krok 9: dziedziny. Wskaż dziedziny (najlepiej jedną!), które najlepiej odpowiadają treści artykułu. Pomoże nam to dobrać kompetentnych recenzentów.

Krok 11: pliki do załączenia. Załącz tekst artykułu. ES dopuszcza osobne pliki dla tabel i wykresów, ale nie jest to konieczne. Niemniej, skomplikowane wykresy/ryciny proponujemy dołączyć osobno. Proszę pamiętać, że kolorowe ryciny/diagramy nie będą akceptowane i zadbać o to, by ryciny/mapy/wykresy w odcieniach szarości były maksymalnie czytelne.

Krok 12: plik PDF. ES automatycznie wygeneruje plik PDF, który należy otworzyć i zaakceptować. Recenzenci będą pracować na pliku PDF, lecz będą mieli także wgląd w oryginalny plik w Wordzie.

Krok 13: wyślij do redakcji. System nada artykułowi numer, którym można posługiwać się w kontaktach z redakcją. Po pomyślnym wysłaniu tekstu autor dostanie automatycznego e-maila potwierdzającego złożenie tekstu.

Ta strona wykorzystuje pliki 'cookies'. Więcej informacji